Ogólna budowa komórek ludzkich i ich funkcje

zapytajsiefarmaceuty.pl
zapytajsiefarmaceuty.pl
[Głosów:0    Średnia:0/5]

W naszym organizmie znajduje się około pięćdziesiąt miliardów komórek. Są one tak małe, że nie można dostrzec ich gołym okiem. Jednak przy pomocy mikroskopu możemy je obejrzeć, a także dowiedzieć się w jaki sposób funkcjonują. Rozwój człowieka rozpoczyna się od bycia pojedynczą komórką. Komórka ta ulega podziałowi. W miarę zwiększenia się liczby komórek przybierają one różne rozmiary i kształty. Każdyrodzaj komórki ma pewne określone zadania do wykonania. Podobne do siebie komórki łączą się, tworząc tkanki, które z kolei budują takie organy, jak np. mózg czy płuca. Długość życia komórki ludzkiej zależy od jej rodzaju i funkcji jaka pełni ona w organizmie. Komórki skóry obumierają bardzo szybko i są natychmiast zastępowane nowymi, zaś komórki nerwowe służą człowiekowi przez całe jego życie i nie mogą być zastąpione nowymi, nawet jeśli ulegną zniszczeniu. Prawie wszystkie komórki posiadają jądro komórkowe, które organizuje pracę komórki. Na polecenia wysyłane przez jądro komórkowe reagują rybosomy. Ich zadaniem jest wytwarzanie białka oraz innych substancji potrzebnych do właściwego funkcjonowania naszego organizmu. Komórka, aby funkcjonować, potrzebuje energii dostarczanej w postaci pokarmu, które spożywamy.

Błona komórkowa.

Błona komórkowa jest strukturą, która nie tylko otacza komórkę i oddziela ją od środowiska zewnętrznego, lecz także umożliwia kontaktowanie z tym środowiskiem i pobieranie z niego różnych substancji niezbędnych do przebiegu procesów życiowych komórki. Błona komórkowa zbudowana jest z podwójnej warstwy lipidowej. Cząsteczki lipidów są ułożone w błonie w ten sposób, że nie polarne części (hydrofobne) zawierające kwasy tłuszczowe są skierowane do środka warstwy podwójnej, a części polarne (hydrofilne) zorientowane są do wnętrza i na zewnątrz komórki. Błona komórkowa odgrywa, także decydującą rolę w czynnym pochłanianiu substancji wnikających do komórki. Proces ten polega na powstawaniu najpierw małego wpuklenia w postaci kieszonki wypełnionej płynem zewnątrzkomórkowym, następnie kieszonki te zamykają się i przekształcają w pęcherzyki (wakuole), wciągane do wnętrza komórki. Wewnątrz komórki błona takiego pęcherzyka rozpada się, uwalniając do cytoplazmy swą zawartość. Jeżeli zawartością jest płyn proces nazywa się pinocytozą (wypijanie przez komórkę), gdy pochłonięte w ten sposób zostają cząsteczki stałe, wówczas mówimy o fagocytozie (pożeranie przez komórkę). W ten sposób np. krwinki białe „pożerają” mikroorganizmy. Błony komórkowe sąsiadujących komórek rozdziela bardzo wąska szczelina. Miejsca takie nazywamy łączami szczelinowymi. W niektórych tkankach (nabłonek) komórki mogą pozostawać ze sobą w ścisłym kontakcie.

Cytoplazma.

Cytoplazma stanowi część składową komórki (z wyłączeniem jądra komórkowego). W niej zawieszone są wszystkie organelle. Jest półpłynną, galaretowatą substancją wypełniającą wnętrze komórki oraz wykazującą pewną elastyczność i ciągliwość. W tej części komórki zachodzi cała przemiana materii, dzięki której organizm uzyskuje energię. Cytoplazmai jądro komórkowe są ze sobą ściśle powiązane tak, że żadne z nich nie może żyć osobno.

Mitochondrium.

Mitochondrium są to drobne ciałka o kształcie ziaren, pałeczek lub nitek, które pełnią zasadniczą funkcję w czynnościach komórki, np. biorą udział w wytwarzaniu enzymów. Przy podziale komórki mitochondrium rozdzielają się pomiędzy komórki potomne.

Cykl Krebsa.

Cykl Krebsa (cykl kwasu cytrynowego) odkryty przez Hansa Krebsa od którego pochodzi jego nazwa, to cykl przemian metabolicznych, które przebiegają w komórkach organizmów oddychających tlenem.

Lizosomy.

Lizosomy są to drobne pęcherzyki o kulistym kształcie, otoczone pojedynczą błoną lipidowo – białkową. Stanowią część wewnątrzkomórkowego układu trawiennego, którego rolą jest przeprowadzenie za pomocą enzymów hydrolitycznych rozkładu substancji wielkocząsteczkowych na składniki prostsze, a następnie wykorzystanie ich przez komórkę.

Układ Golgiego.

Układ Golgiego (aparat Golgiego) jest to zespół płaskich woreczków (cystern) i kulistych pęcherzyków pozostających w łączności z gładką siateczką endoplazmatyczną. Układ Golgiego magazynuje białka tworzone przez rybosomy, które gotowe są do przetransportowania.

Siateczka śródplazmatyczna.

Siateczka śródplazmatyczna to system podwójnych błon ukształtowanych w cewki, pęcherzyki i cysterny. Charakteryzuje się podwójną budową i występuje w dwóch formach: siateczki gładkiej, siateczki szorstkiej.

Jąderko.

Jąderko posiada zróżnicowany kształt. Jąderkokomórek ludzkich obejmuje około 20% wielkości całego jądra i odpowiada za powstanie cech indywidualnych osobnika.

Jądro komórkowe.

Jądro komórkowe umieszczone jest zwykle w pobliżu środka komórki i prze­ważnie ma postać kulistą, może być jednak owalne, podłużne, segmen­towane itp. Protoplazma jądra nosi nazwę karioplazmy. Oddziela ją od cytoplazmy cienka otoczka, zwana błoną jądrową. Jądro zarządza pro­cesami przemiany materii i rozmnażaniem komórki przez podział mitotyczny. Jądro odgrywa bardzo poważną rolę w życiu komórki — komórka pozbawiona jądra może pełnić jeszcze przez pewien czas nie­które czynności, np. może się poruszać, nie jest jednak w stanie roz­mnażać się i stosunkowo szybko ginie. W skład karioplazmy wchodzą dwie różne substancje. Jedna nosi nazwę chromatyny i barwi się intensywnie barwnikami zasadowymi. Druga natomiast barwi się słabo barwnikami kwaśnymi zwana lininą, tworzy delikatną sia­teczkę, z którą związana jest sieć chromatynowa. Poza tym jądro za­wiera jeszcze jedno lub kilka jąderek, które mają postać drobnych ku­leczek. Rozróżniamy dwa rodzaje jąderek — plazmosomy, leżące w karioplazmie i barwiące się jak protoplazma barwnikami kwaśnymi, i kariosomy, barwiące się jak chromatyna barwnikami zasadowymi.

Chromatyna płciowa.

Chromatyna płciowa znana również jako ciałko X lub ciałko Barra znajduje się w jądrach komórkowych osobników płci żeńskiej. Jest zlokalizowana pod postacią grudki silnie zasadochłonnej, która przylega do wewnętrznej powierzchni błony jądrowej. W leukocytach przybiera postać pałeczki dobosza, która przylega do jednego z ramion płatowego jądra. Badanie chromatyny płciowej ma dość szerokie zastosowanie w praktyce i pozwala określić płeć osobnika w stanach interseksualności. Jako testu na określenie płci używa się komórek pobranych z wymazów jamy ustnej lub leukocytów.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*